در گذشته ترید ارز دیجیتال نسبت الان آسان‌تر بود؛ طی چند سال اخیر، افزایش تعداد کوین‌ها و حجم معاملات و همچنین تبلیغات فریبنده در کانال‌های ارتباطی مختلف، سبب شد که بازار ارزهای دیجیتال پر رقابت‌تر شود. به‌طور کلی هم قدرت گرفتن هر بازار مالی، کسب سود برای فعالان را دشوارتر و ریسک‌ها و خطرات سرمایه‌گذاری را بیشتر می‌کند.
انتشار اخبار رشد و قدرت گرفتن بازار رمزارزها به‌خصوص بیت کوین روزانه افراد بسیاری را برای انجام معامله و کسب درآمد از طریق ارز دیجیتال، جذب این بازار می‌کند. بیشتر این افراد به‌دلیل نداشتن اطلاعات و تجربه کافی اشتباهات جبران‌ناپذیری می‌کنند و متحمل ضررهای سنگین می‌شوند. این افراد گاهی کلی سرمایه خود را ازد دست می‌دهند. بنابراین برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در حوزه رمزارزها، شناخت اشتباهات تریدهای این بازار و راه‌های دوری از آنها ضروری است.
اشتباه مهم تریدر قبل از ورود به بازار
بیشتر تریدرها قبل از ورود به بازار رمزارزها اشتباهات خود را شروع می‌کنند. این اشتباهات می‌تواند به‌طور کلی آنها را دل‌سرد و از این حوزه دور کند.
برای مثال با پولی وارد بازار می‌شوند که توان از دست دادنش را ندارند. بازار رمزارزها، مانند هر بازار دیگری نوسانات خود را دارد؛ در تاریخ ارزهای دیجیتال سرمایه داران و معامله‌گران بارها شاهد هیجانات مثبت و منفی بوده‌اند. برخی در این راه سرمایه‌های آنچنانی به‌دست آورده‌اند و در کنار آنها افراد بسیاری پول‌های کلان باخته و از دست دادند. هرچند بازار همیشه در حال نوسان نیست و ممکن است زمانی طولانی روندی ثابت داشته باشند؛ اما یک هیجان منفی بی بازگشت می‌تواند تمام سرمایه و سودی که تا آن لحظه به دست آورده‌اید را از بین ببرد؛ بنابراین همیشه باید آماده تغییرات ناگهانی باشید.
پس منطقی‌ترین راه این است که پول و سرمایه‌ای که نقش مهمی در زندگی شما دارد و از دست رفتن آن می‌تواند روند زندگیتان را دچار مشکل کند، وارد این بازار پر ریسک نکنید. اگر در جایی اندوخته‌ای دارید که بود و نبودش تاثیر آنچنانی در وضعیت اقتصادیتان ندارد، می‌توانید با خیال راحت با آن ترید کنید.
برخی تریدرها بدون برنامه شروع به ترید کردن می‌کنند. قبل از ورود به دنیای ارزهای دیجیتال حتما برنامه تدوین شده داشته باشید. در این برنامه میزان سرمایه‌ای که امکان معامله با آن را دارید، ساعات معین برای معاملات خود و همچنین مسیر و هدفتان را به‌طور کلی مشخص کنید.
بدون دانش ترید نکنید
نیاز نیست در ابتدای کار حرفه‌ای باشید و همه چیز را بدانید؛ اما باید تا حدودی در مورد مفاهیم کلی اطلاعات داشته باشید و با رفتار بازار آشنایی نسبی داشته باشید. اگر بدون هیچ دانشی شروع به فعالیت کنید. به این دلیل که در مواقع بحرانی چون اطلاعی از نوسان‌ها ندارید، نمی‌توانید تصمیم درست بگیرید.
کسب اطلاعات و تحقیقات بیش از حد هم می‌تواند مشکل‌ساز باشد. این کار باعث می‌شود شما با تصور این که تمام پیچ‌و‌خم‌ها را می‌شناسید و می‌توانید بدون هیچ درد‌سر و ضرری معامله کنید. اما بدون کسب تجربه و تعیین استراتژی دقیق، مسیر موفقیت برای شما هموار نمی‌شود. توجه داشته باشید که بسیاری از نکات را باید در بازار آموخت.
در این میان مهم‌ترین نکته این است که روی موج جامعه سوار نشوید. شبکه‌های اجتماعی این روزها مردم دنیا را زیر خرواری از اخبار و اطلاعات مدفون کرده‌اند؛ هر از چند گاهی هم یک موضوع یا عبارت ترند می‌شود و نمی‌توان به آن توجه نکرد. ارزهای دیجیتال همیشه از بحث‌های داغ این شبکه‌ها هستند؛ گاهی اوقات هم با انتشار اخباری مبنی بر نوسان شدید قیمت یک ارز یا پذیرش آن به‌عنوان یک ارز معتبر توسط دولت‌ها یا سازمان‌های جهانی، یکی از آلت کوین‌ها تبدیل به ترند روز می‌شود. این زمان دقیقا اوج گرایش و تمایل به سمت این بازار خواهد بود.
افراد تازه‌کار در این برهه با چند سرچ ساده و دریافت اطلاعاتی بسیار سطحی از موتورهای جستجو یا افرادی که خود را در شبکه‌های اجتماعی خبره این حوزه معرفی می‌کنند به‌صورت هیجانی و با طمع کسب سودهای آنچنانی در زمانی که شاید مناسب برای خرید نباشد، اقدام به خرید رمزارز می‌کنند. ورود هیجیانی و بدون اطلاعات به هر بازاری حاصلی جز ضرر نخواهد داشت.
ترید راه میان‌بر ندارد
دنبال راه میان‌بر برای کسب درآمد بیشتر از بازار رمزازها نباشید. هیچ راه و روشی در دنیای اقتصاد وجود ندارد که یک شبه افراد را پولدار کند. ارز دیجیتال غول چراغ جادو نیست. بیشتر تازه‌کارها انتظار دارند که با سرمایه‌ای نه چندان زیاد و در زمانی بسیار کوتاه، سود زیادی کسب کرده و تمام مشکلات مالی خود را حل کنند.
یکی از اصلی‌ترین عوامل ایجاد تصورات این‌چنینی در افراد، شبکه‌های اجتماعی و افرادی هستند که در این بستر به‌صورت اغراق‌‌آمیز در حال تبلیغ این حوزه اقتصادی‌اند. آنها این باور را در ذهن تریدر‌هایی که تازه وارد بازار شده‌اند ایجاد می‌کنند که رمزارز می‌تواند یک شبه شرایط مالی‌شان را دگرگون کند. این تصور کاملا اشتباه است؛ بازار ارزهای دیجیتال نیز مانند تمامی بسترهای اقتصادی نیاز به کسب تجربه و گذر زمان برای کسب سود دارد.
اشتباهات تریدر بعد از ورود به بازار
برخی دیگر از تریدرها مرحله ورود را با موفقیت پشت‌سر می‌گذارند؛ اما پس از شروع معاملات اولیه، اشتباهات و ریسک‌هایی می‌کنند که اگر سودی هم تا‌کنون کسب کرده‌اند از دست داده و از ادامه مسیر پشیمان می‌شوند. برخی دیگر هم با ادامه روند اشتباه خود هر چه دارند و ندارند از دست می‌دهند.
- بیش از حد ترید می‌کنند: تازه واردها به دنیای رمزار، عموما سقف خاصی برای تعداد تریدهای خود معین نمی‌کنند. آنها سعی می‌کنند ضررهای خود را با انجام معاملات جدید و کسب سود از آنها جبران کنند. انجام معاملات پشت‌سر‌‌‌هم و بی برنامه می‌تواند، سرمایه اولیه شما را به‌طور کلی نابود کرده و جز ضرر چیزی نداشته باشد. هنگامی که در چندین معامله متضرر شدید، به خود استراحت بدهید و یک وقفه نه چندان طولانی در معاملات ایجاد کنید.
- گرفتار فومو می‌شوند: هنگامی که اتفاق خاصی در دنیای ارزهای دیجیتال رخ می‌دهد و اخبار زیادی در این حوزه منتشر می‌شود، بازار قطعا نوسان هیجانی خواهد داشت. تریدرهای تازه وارد در این نوسانات با تصور این که صد در صد وقت خرید یا فروش برای سود کلان یا حفظ سرمایه است، شروع به معاملات هیجیانی می‌کنند؛ این اشتباه استراتژیک و گاهی جبران‌نا‌پذیر خواهد بود. غلبه بر فومو یکی از چالش برانگیزترین کارها برای کسانی است که به‌تازگی وارد دنیای ارز دیجیتال شده‌اند. افراد با‌تجربه در این زمان بر‌‌خلاف تازه‌واردها عمل می‌کنند و با غلبه بر فومو (Fomo) سودهای کلان به‌دست می‌آورند.
استفاده از لورج در معاملات
استفاده از لورج یا معاملات مارجین صرافی‌ها کار تازه واردها نیست! با ورود به دنیای معاملات ارز دیجیتال و آشنایی با صرافی‌های رمزارزی قطعا با مفهومی به‌نام مارجین آشنا خواهید شد. معاملات مارجین روشی وسوسه بر‌انگیز برای افراد مبتدی است. در این روش شما از اهرم یا لورج (Leverage) استفاده میکنید. این روش را می‌توان به‌نوعی وام گرفتن از یک پلتفرم دانست.
تصور کنید که ارزش یک معامله ۱۰۰ دلار است و با لورج شما می‌توانید با ۵۰ دلار خود و قرض گرفتن ۵۰ دلار از پلتفرمی که روی آن معامله میکنید، وارد معامله شوید. صرافی از شما در قبال این فرایند کارمزد دریافت می‌کند. اگر معامله سود چندانی برای شما نداشته باشد یانتیجه آن ضرر باشد؛ پرداخت کارمزد برای شما گران تمام می‌شود. استفاده از ضرایب اهرم بالا در زمانی که هنوز مبتدی هستید و استراتژی دقیقی برای معاملات خود ندارید، می‌تواند کل سرمایه شما را از بین ببرد.
تقلید استراتژی تریدرهای دیگر
در ابتدای کار هیچ تریدری استراتژی دقیقی ندارد؛ اما می‌توان با بررسی روش‌های چند تریدر موفق تا حدودی گام‌های نخست را موفقیت‌‌آمیز برداشت. اما مسیر و هدف‌ها برای هر تریدری متفاوت است و هیچ فرد موفقی تمام فوت‌و‌فن خود را در اختیار دیگران قرار نمی‌دهد. پس نمی‌توان در این زمینه همیشه مقلد دیگران بود. بنابراین بعد از مدتی شما باید برای خود یک استراتژی اختصاصی داشته باشید. مشخص کنید سرمایه‌گذاری شما چه هدفی را دنبال می‌کند، قصد سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت دارید یا بلند‌مدت یا هدفتان خرید‌و‌فروش‌های مداوم و سریع است. هر چیزی که در این مسیر به آن نیاز دارید را در این استراتژی مشخص کنید. حتما یک یا دو روش معاملاتی را به‌طور کامل بیاموزید و همیشه طبق آن پیش بروید.
نکته:
در استراتژی خود باید از تحلیل‌های تکنیکال نیز استفاده کنید. عدم آگاهی از این تحلیل‌ها یکی از دلایل شکست در معاملات رمزارزهاست. اما توجه داشته باشید که الگوها و نمودارهای تحلیلی نمی‌توانند نقشه مسیر شما را ترسیم کنند. تحلیل تکنیکال باید چاشنی استراتژی شخصی شما باشد.
معامله بدون حد ضرر
بسیاری از تریدر‌هایی که تازه شروع به فعالیت کردن هنگامی که یک روند منفی پیش می‌رود با این تفکر که فرایند موقتی است، آن را ادامه می‌دهند؛ اما روش درست این است که از ابزار توقف ضرر (Stop Loss) استفاده کنید. از معامله خارج شده و به خود استراحت دهید. هر‌چه سریع‌تر این روند را به‌کار گیرید، ضرر زودتر متوقف می‌شود. اما سعی کنید وقفه طولانی تا معامله بعدی ایجاد نکنید؛ به یان دیگر ضرر نباید شما را فلج کند.
این نکته را به‌خاطر داشته باشید که ضرر همیشه بخشی از معاملات بوده و اجتناب از آن غیر‌ممکن است. فقط می‌توان با رعایت نکاتی آن را به حداقل رساند. مهم‌ترین نکته در این رابطه این است که هیچ‌گاه و تحت هیچ شرایطی، برای جبران ضرر، اقدام به معامله هیجانی جدید نکنید.
کنترل احساسات در تریدرها
ترس، استرس، هیجان و طمع از دلایل اصلی ضرر کردن در معاملات رمزارزها هستند. شاید تریدر اطلاعات کاملی در زمینه معاملات داشته باشد و با پیچ و خم‌های مسیر آشنا باشد، اما اگر نتواند در شرایط بحرانی هیجان کسب سود بیشتر و یا ترس از ضرر بزرگ را کنترل کند، دانش و اطلاعاتش کمکی به او نخواهد کرد.
باید توجه داشت که ضرر همیشه در هر تجارت و کسب‌و‌کاری متحمل است. نباید برای پیش‌گیری از ضرر تمام قوانین و هدف‌های خود را فراموش کنید؛ این امر موجب می‌شود معاملات احساسی انجام دهید که به ضرر بیشتر ختم می‌شود. همچنین اگر وقتی که بازار تکان قابل توجهی خورد و احساس کردید با یک حرکت می‌توانید سود فراوانی کسب کنید، بدون هیچ تفکری دست به یک معامله کاملا هیجانی بزنید، امکان متضرر شدن شما به‌دلیل طمع کردن بسیار زیاد است.
بنابراین هنگام نوسانات شدید بازار از اخبار لحظه‌ای کمی دور باشید، قوانین خود و مسیر هدفتان را مرور کرده و با ذهن باز و با توجه به استراتژی همیشگی‌تان عمل کنید. صبر داشته باشید و به هر پیش‌آمدی عکس‌العمل نشان ندهید.
کنترل پرتفوی
پرتفوی ارز دیجیتال شما، بسیار مهم است و نباید تنوع آن را فراموش کنید؛ برای مثال وقتی همه دارایی شما بیت کوین باشد، پایین آمدن یک‌باره قیمت این ارز، ضرر زیادی برای شما ایجاد می‌کند. اما تنوع بیش‌از حد هم خوب نیست؛ بررسی وضعیت تمام ارزها سخت و گیج کننده است و زمان زیادی نیاز دارد. این موضوع باعث می‌شود نتوانید درست مدیریت و تجزیه‌و‌تحلیل کنید و تمرکزتان روی سود و ضررها از بین می‌رود.
نکات زیر را فراموش نکنید:
- آلت کوینهای ناشناس و بدون آینده را به‌طور کلی از سبد خود حذف کنید.
- به‌دنبال خرید آلت کوینهای ارزان قیمت نباشید.
- همیشه هنگام خرید‌و‌فروش هر آلت کوین دیگر، بیت کوین را در نظر داشته باشید.
کنترل تاریخچه معاملات
بارها اشاره کردیم که شکست و ضرر کردن، بخشی از هر بازار مالی است، اما تکرار آن و ضررهای پشت‌سر هم قابل قبول نیست. باید از اشتباهات قبلی خود درس بگیرید و دیگر آنها را تکرار نکنید. ثبت سوابق تراکنشات و معاملات خود در یک دفتر یادداشت بهترین روش برای جلوگیری از این اتفاق است. تمام سوابق خوب و بد خود را ثبت کنید و آنها را مرور و آنالیز کنید. نقاط ضعف و قدرت‌تان را بشناسید و با اصلا و تقویت آنها جلوی ضررهای بعدی را بگیرید. می‌توانید از تجربیات مثبت و منفی تریدرهای موفق هم در این زمینه استفاده کنید.
نکات مهم برای تریدرها
- معاملات خود را جدی بگیرید و بی‌حوصله و از روی سرگرمی معامله نکنید.
- اگر در چند معامله متضرر شدید، حتما استراتژی خود را تغییر دهید.
- ۲۴ ساعت شبانه‌روز اخبار این حوزه را دنبال نکنید.
- همیشه و در هر‌حال طبق روند بازار پیش بروید؛ خلاف جهت آب شنا نکنید.
- توجه کنید هیچ روندی دائمی نیست. اگر بیت کوین چندین سال رشد قیمت داشته است، امکان دارد مانند هر ارز و کالای دیگری نرخ آن سقوط کند.
- تنها بر‌اساس پیش‌بینی قیمت‌ها و بازار توسط دیگران و کارشناسان معامله نکنید و به استراتژی خود پایبند باشید.
- اخبار و شبکه‌های اجتماعی نباید در روند معاملات شما تاثیر زیادی داشته باشد.
- با مبالغ خیلی بالا یا خیلی پایین معامله نکنید.
- هنگام بررسی روند موفقیت تریدرهای مطرح، فقط به جایگاه امروزی آنها توجه نکنید. این جایگاه نتیجه چندین سال زحمت و فعالیت است؛ تمام مسیر پیشرفت‌شان را مرور کنید.
- هیچ‌گاه با پول قرضی و اعتباری به‌خصوص در اوایل فعالیت ترید نکنید.
- انتظار معجزه و در یک شب پولدار شدن را نداشته باشید.
- تمام زمان خود را به معامله کردن اختصاص ندهید. موقعیت سنجی و انتخاب موقعیت مناسب بسیار مهم است.
- هیچ‌گاه تحت‌تاثیر آخرین معامله خود چه با سود همراه بوده چه با ضرر، نباشید.
- اگر متضرر شدید مسئولیت آن را قبول کنید و از عوامل دیگر انتقاد نکنید. مسئول ضرر خود شما و نواقص استراتژی‌تان است (مگر در شرایط خاص بازار).
- همیشه خودتان در رابطه با هر موضوعی تحقیق کرده و به اطلاعات و تجربیات دیگران بسنده نکنید.
- تمام سرمایه خود را روی یک ارز متمرکز نکنید (تخم‌مرغ‌های خود را در یک سبد نگذارید).
- صبور باشید و با نوسانات هیجان‌زده و با ضرر افسرده و دل‌سرد نشوید.
- بررسی کنید کدام ارزها طی چند سال اخیر پیشرفت بیشتری داشته‌اند.
- چک‌لیست معاملاتی را هیچ‌گاه فراموش نکنید.
- همیشه به مدیریت ریسک توجه ویژه داشته باشد.