شت کوین (ShitCoin) به ارزهای دیجیتالی گفته می‌شود که کاربرد مشخصی ندارند و اغلب به‌واسطه بازاریابی و تبلیغ‌های مجازی با رشدهای ۵۰ تا ۵۰۰۰ درصدی روبرو می‌شوند. خرید شت کوین‌ها ریسک بالایی برای سرمایه‌گذاری دارد؛ زیرا کاهش قیمت آن‌ها نیز به سرعت رشدشان است. البته تاکنون شت کوین‌هایی وجود داشتند که سودهای کلانی نصیب سرمایه‌گذاران کرده‌اند؛ اما نمی‌توان قرص و محکم درباره سوددهی این پروژهها صحبت کرد و همیشه باید درباره رمزارزهای انفجاری نوظهور، محافظه‌کار بود.
شت کوین چیست؟
در‌حال حاضر هزاران ارز دیجیتال در حوزه بلاکچین وجود دارد که تعداد زیادی از آن‌ها در دسته شت‌کوین‌ها قرار می‌گیرند و ارزش چندانی برای سرمایه‌گذاری به‌ویژه هولد کردن (Hold) ندارند. شت کوین اصطلاحی است که به ارزهای دیجیتال بی‌مصرف نسبت می‌دهند و درواقع نوعی اصطلاح تخریبی برای این رمزارزهاست. البته شناسایی شت کوین‌ها کار ساده‌ای نیست. اغلب این پروژهها ادعا دارند هدف مشخصی را دنبال می‌کنند، اما با نگاهی تیزبینانه متوجه می‌شوید که ادعای مطرح شده به واقعیت نزدیک نبوده و صرفا توجیهی برای فعالیت و بازاریابی بیشتر است.
شت کوین‌ها چطور کار می‌کنند؟
رشد قیمتی ارزهای دیجیتال بر‌مبنای عرضه‌و‌تقاضا شکل می‌گیرد. هرچه تقاضا برای خرید یک رمزارز بیشتر باشد، قیمت آن بالاتر می‌رود. بر این اساس پروژه‌های معتبر بلاکچینی متناسب با هر موفقیت، سرمایه بیشتری جذب می‌کنند و با رشد ارزش روبرو می‌شوند؛ اما پامپ شت کوین‌ها هیچ ارتباطی با موفقیت پروژه آن‌ها ندارد. توسعه‌دهندگان و سرمایه‌گذاران این توکن‌ها به کمک معرفی افراد مشهور و شیوه‌های موفق بازاریابی، اسم توکن خود را سر زبان‌ها می‌اندازند و باعث افزایش تقاضای خرید می‌شوند. هرچقدر میزان این تقاضا بیشتر باشد، رشد شت کوین نیز بیشتر خواهد بود. اما این رشد تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که سرمایه‌گذاران اصلی قصد خروج از پروژه را داشته باشند.
اغلب شت کوین‌ها در بازارهای صعودی عرضه می‌شوند. در این شرایط احساسات سرمایه‌گذاران در بالاترین سطح خود قرار دارد و کمتر به سودمندی و ارزش بنیادی پروژهها توجه می‌کنند. درنتیجه به‌راحتی در دام شت کوین‌های بازار می‌افتند و به امید سود بیشتر روی رمزارزهای ناشناخته سرمایه‌گذاری می‌کنند.
تفاوت شت کوین و میم کوین چیست؟
میم کوین‌ها ارزهای دیجیتالی هستند که برای شوخی و از روی میم‌های اینترنتی (تصاویر طنز پربیننده در شبکه‌های مجازی) ساخته می‌شوند. این پروژهها فاقد ارزش ذاتی‌اند و برنامه مشخصی را دنبال نمی‌کنند. هدف اصلی میم کوین‌ها سوارشدن بر موج تبلیغات اینترنتی و استفاده از علاقه کاربران است. میم کوین‌ها به‌نوعی در دسته‌بندی شت کوین نیز قرار می‌گیرند. زیرا مانند آن‌ها ارزش چندانی برای سرمایه‌گذاری ندارند و از برنامه‌های بازاریابی و تبلیغات اینترنتی برای رشد خود استفاده می‌کنند.
چگونه شت کوین‌های خوب بازار را تشخیص دهیم؟
برای تشخیص شت کوین های آینده دار راه‌حل قطعی وجود ندارد؛ اما با دنبال کردن نشانه‌ها می‌توانید به ارزش‌افزوده هر پروژه پی ببرید و براساس آن‌ها حکم به شت‌کوین بودن یا نبودن یک ارز دیجیتال بدهید. برای تشخیص این موضوع به نکات زیر درباره پروژه‌های جدید توجه کنید:
بررسی تیم‌های سازنده
هدف سازنده‌ها از ساخت شت کوین‌ها فقط رسیدن به سود بیشتر و سپس رهاسازی پروژه است. به‌همین خاطر ترجیح می‌دهند این کار را به‌صورت ناشناس انجام دهند. همین ویژگی عامل مهمی در تشخیص پروژه‌های بی‌ارزش از پروژه‌های کاربردی است. قبل از سرمایه‌گذاری روی رمزارزهای جدید باید اطلاعات اولیه آن را چک کرد. زیرا هیچ‌کس حاضر به سرمایه‌گذاری روی پروژه‌های ناشناس نیست.
البته گاهی ممکن است کلاهبرداران بلاکچین از مشاوران باتجربه در این حوزه نیز استفاده کنند؛ اما علاقه‌ای به مشخص کردن جزئیات پروژه و سرمایه‌گذاران اصلی نداشته باشند. در این موارد نیز باید با احتیاط بیشتری عمل کرد. در بررسی هر پروژه توجه ابتدا باید به پروژه و کاربردهایش باشد و بعد به اطلاعات جانبی آن مثل نام و نشان سرمایه‌گذاران و مشاوران پروژه.
وعده‌های بزرگ، عملکرد نامعلوم
سازندگان شت کوین‌ها اغلب برای این‌که پروژه خود را ارزشمند نشان دهند، ادعا می‌کنند هدف مشخصی از ارائه آن دارند و این هدف مشکلات بزرگی از شبکه‌های بلاکچینی را حل خواهد کرد. اما اگر دقیق‌تر به مسئله نگاه کنید، متوجه می‌شوید که این مشکل، حتی یک مشکل واقعی نیست!
به‌همین خاطر در بررسی هر پروژه مراقب تبلیغ‌های پر سروصدای آن‌ها باشید. به‌جای این‌که وعده‌ها را بشنوید، منتظر عملکرد بمانید و با بررسی عملکرد به نتیجه برسید. اگر نسبت به کاربرد پروژه‌ای مشکوک هستید، بهتر است روی آن ریسک نکنید یا این‌که با احتیاط بیشتری نسبت به سرمایه‌گذاری خود عمل کنید.
رشدهای افسارگسیخته
اغلب کاربران تصور می‌کنند رشد قیمتی ارزهای دیجیتال بهدلیل ارزشمند بودن پروژه است؛ اما در بسیاری مواقع این رشد قیمت دلیل دیگری دارد و به بازاریابی پروژه و دست‌های پشت پرده برمی‌گردد.
برای مثال دوج کوین معروف‌ترین شت کوین بازار است که در سال ۲۰۲۱ ارزش آن چند صد‌برابر شد و به حدود ۰/۷۳ دلار رسید؛ اما این رشد نه به‌خاطر ارزشمند بودن این میم کوین، بلکه بهدلیل حمایت‌ها و بازاریابی‌های ایلان ماسک در شبکه توییتر اتفاق افتاد. به‌طور معمول کوین‌هایی که در مدتی کوتاه رشد چند صد درصدی را تجربه می‌کنند، مشکوک هستند و نباید روی آن‌ها سرمایه‌گذاری کرد. اگر یک رمزارز اهداف ارزشمندی را دنبال کند، نیازی به رشدهای یک شبه ندارد و این رشد به‌مرور زمان اتفاق می‌افتد.
کپی بودن پروژه
پروژه‌های شت کوین اغلب با کمترین هزینه ساخته می‌شوند. به‌همین خاطر ترجیح می‌دهند از وایت پیپرهای دیگر پروژهها کپی کنند یا هزینه بالایی برای طراحی سایت و ثبت دامنه نداشته باشند. اگر در بررسی‌های اولیه همه‌چیز عمومی و دم‌دستی به‌نظر می‌رسد، احتمال شت‌کوین بودن پروژه وجود دارد.
تعداد سرمایه‌گذاران اصلی
از نظر کارشناسان حوزه بلاکچین، آلت کوین‌هایی که ارزش بالایی دارند، باید حداقل ۵ تا ۱۰ تراکنش در دقیقه داشته باشند و حداقل تعداد سرمایه‌گذاران اصلی آن‌ها به ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر برسد. اگر پروژه‌ای این حداقل‌ها را نداشته باشد، مشکوک بوده و ارزش سرمایه‌گذاری ندارد.
نقدینگی پروژه
شت کوین‌ها اغلب نقدینگی پایینی دارند و میزان نقدینگی آن‌ها از چند صد‌هزار دلار فراتر نمی‌رود. این مورد نیز معیار خوبی برای تشخیص شت کوین‌ها خواهد بود.
خرید شت کوین
خرید شت کوین بیشترین ریسک را در حوزه سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال دارد. زیرا بالا و پایین رفتن قیمت شت کوین‌ها تابع هیچ قاعده‌ای نیست و ارزش آن اغلب توسط نهنگ‌های اصلی کنترل می‌شود. اما اگر شت کوین‌ها را به‌موقع شناسایی کنید، می‌توانید در موج‌های افزایش قیمت، سود خوبی از این سرمایه‌گذاری به‌دست آورید. البته بهتر است با سرمایه اندکی اقدام به خرید کنید و ریسک سرمایه‌گذاری را تا حد ممکن پایین بیاورید.
توجه داشته باشید که بخش عمده‌ای از توکن‌های بازار شت کوین‌هایی هستند که هیچ کاربردی در حوزه بلاکچین ندارند و فقط با استفاده از شیوه‌های بازاریابی رشد می‌کنند. خرید شت کوین ریسک بالایی دارد و گزینه خوبی برای سرمایه‌گذاری بلندمدت نیست. اما همان‌طور که گفتیم در بازارهای صعودی می‌توانید با سرمایه کم، سود خوبی از خریدوفروش آن‌ها به دست آورید.