آلت کوین (Altcoin) اصطلاحی است که برای توصیف ارزهای دیجیتال غیر از بیت کوین استفاده میشود. اولین آلت کوین‌ها در سال ۲۰۱۱ ساخته شدند. هدف اصلی از ایجاد این ارزهای دیجیتال رفع نواقص شبکه بیت کوین بود. مصرف بالای انرژی، تعداد سکه‌های محدود و عدم امکان توسعه با فناوری‌های پیشرفته از نقص‌های اصلی بیت کوین‌اند. امروزه هزاران آلت کوین در شبکه بلاکچین ایجاد شده‌اند که هرکدام اهداف مختلفی را دنبال می‌کنند؛ اما همه آن‌ها شباهت‌هایی نیز به بیت کوین دارند.
آلت کوین چیست؟
اصطلاح آلت کوین (AltCoin) از ترکیب دو کلمه «Alternative» و «Coin» ساخته شده است. این ترکیب به تمامی ارزهای دیجیتالی اشاره دارد که خود را جایگزین بیت کوین معرفی می‌کنند. کندی سرعت تراکنش‌ها، ظرفیت پایین شبکه بیت کوین (BTC) و مصرف انرژی بالا از جمله ایرادهایی است که به شبکه بیت کوین گرفته میشود. همین ایرادهای اساسی دلیل اصلی پیدایش آلت‌کوین‌های اولیه بازار است.
نخستین آلت کوین رسمی بازار، لایت کوین (LTC) بود که در سال ۲۰۱۱ ایجاد شد و از آن با عنوان «نسخه سبک‌تر بیت کوین» یاد میشود. هدف از خلق لایت کوین بالا بردن سرعت انجام و پردازش تراکنش‌های بلاکچینی بود. گسترش حوزه کریپتو و فناوری بلاکچین باعث شده تا امروزه هزاران ارز دیجیتال دیگر ایجاد شوند که هرکدام متناسب با استراتژی خود، اهداف مشخصی را پیگیری می‌کنند.
تفاوت آلت کوین‌ها با بیت کوین
بیت کوین بیشترین سهم بازار را بین تمامی ارزهای دیجیتال دارد. این رمزارز سابقه طولانی‌تری داشته و در سطح جامعه نیز شناخته‌شده‌تر است. در نقطه مقابل آلت کوین‌ها باعث توسعه بیشتر فناوری‌های بلاکچینی شده‌اند و هرکدام متناسب با کاربردشان سهم مشخصی از بازار را در اختیار دارند. برای بررسی تفاوت آلت کوین با بیت کوین، باید به سراغ ویژگی‌های آن‌ها رفت.
ویژگی‌های بیت کوین
تعداد سکه‌های بیت کوین ۲۱ میلیون بوده و این محدودیت به‌نوعی عامل حمایتی ارزش بیت کوین است. امنیت شبکه بیت کوین توسط مکانیزم اجماع اثبات کار (POW) تامین میشود. در این الگوریتم برای ساخت هر بلاک جدید نیاز به کامپیوترهای پیشرفته‌ای است که مسائل پیچیده ریاضی را حل کرده و تراکنش‌ها را تایید کنند. تسلط بیت کوین بر بازار کریپتو باعث شده تا از آن به‌عنوان یک سرمایه پایدار و کم‌خطر یاد شود. بسیاری از سرمایه‌گذاران، بیت کوین را معادل دیجیتالی طلا می‌دانند و از آن برای حفظ ارزش سرمایه‌شان در برابر نوسانات بازارهای سنتی استفاده می‌کنند. همچنین بیت کوین شناخته شده‌ترین ارز دیجیتال بازار بوده و مورد پذیرش همه افراد جامعه کریپتوکارنسی است. این پذیرش گسترده، امکان استفاده از بیت کوین برای تراکنش‌های مالی را امکان‌پذیر می‌کند.
نقاط ضعف بیت کوین
اگر از زاویه دیگری به ویژگی‌های بیت کوین نگاه کنیم، معایبی نیز در آن پیدا میشود.
- زمان ساخت هر بلاک: برای ساخت هر بلاک جدید در شبکه بیت کوین به حدود ۱۰ دقیقه زمان نیاز است. این عدد در شبکه آلت کوینی مثل اتریوم به کمتر از ۱۵ ثانیه می‌رسد که عملا قابل قیاس نیست.
- مصرف انرژی: در شبکه بیت کوین برای تایید تراکنش‌ها از کامپیوترهای پیشرفته یا همان ماینرها استفاده میشود که مصرف انرژی بالایی دارند. این مسئله علاوه‌بر افزایش هزینه‌های استخراج، باعث نگرانی‌های زیست‌محیطی نیز شده است.
- فقدان ویژگی‌های پیشرفته: شبکه بیت کوین رابطه‌ای با تکنولوژی‌های پیشرفته ندارد. از قراردادهای هوشمند پشتیبانی نمی‌کند و امکان گسترش برنامه‌های غیرمتمرکز در بستر آن وجود ندارد. به‌همین خاطر نوآوران حوزه بلاکچین علاقه کمی به شبکه بیت کوین دارند.
نکات مهم در تفاوت آلت کوین با بیت کوین
به‌خاطر تعداد بالای ارزهای دیجیتال، بررسی تفاوت آلت کوین با بیت کوین کار دشواری خواهد بود، اما می‌توان بررسی حدودی آن‌ها امکان‌پذیر است. برای مثال آلت کوین‌ها می‌توانند اهداف مختلفی را دنبال کنند. هدف برخی از ارزهای دیجیتال بهبود فناوری بیت کوین است؛ درحالی‌که برخی دیگر روی حوزه‌های متفاوتی تمرکز دارند. از قراردادهای هوشمند گرفته تا نقش داشتن در حوزه‌های مالی، هوش مصنوعی یا حتی بازی‌های کامپیوتری. همچنین هر ارز دیجیتال الگوریتم اجماع مخصوص به خود را دارد. برای مثال در شبکه اتریوم از مکانیزم اجماع اثبات سهام (POS) استفاده شده است؛ اما شبکه لایت کوین با مکانیزم اجماع اثبات کار (POW) یعنی الگوریتم شبکه بیت کوین فعالیت می‌کند. یکی از مبناهای دسته‌بندی آلت کوین‌ها نیز همین الگوریتم‌های اجماع است. اصلی‌ترین دلیلی ایجاد الگوریتم‌های اجماع متفاوت در شبکه‌های بلاکچینی، کاهش مصرف انرژی بود. اما مهم‌ترین تفاوت آلت کوین با بیت کوین، در مقایسه سن پروژه‌هاست. شناخت کمتر کاربران باعث شده تا سنجش پتانسیل ارزهای دیجیتال زمان بیشتری ببرد و چالش‌برانگیزتر شود.
با این همه بعضی آلت کوین‌ها دارای ارزش بازار و نقدینگی پایین‌تری هستند که آن‌ها را در برابر نوسانات قیمتی و دستکاری سرمایه‌داران اصلی آسیب‌پذیر می‌کند. بنابراین سطح ریسک سرمایه‌گذاری روی بیت کوین کمتر از آلت کوین‌هاست. همچنین ارزش ارزهای دیجیتال وابستگی بالایی به بیت کوین دارند. ریزش بیت کوین باعث ریزش کل بازار شده و رشد آن زمینه رشد دیگر آلت کوین‌ها را فراهم می‌کند. گاهی در ریزش‌های یک‌باره بازار تعداد زیادی از ارزهای دیجیتال فراموش می‌شوند تا جایی که ارزش دلاری آن‌ها صفر شده و به یک پروژه شکست خورده تبدیل می‌شوند. برای مثال در آپریل ۲۰۲۲ ارزش لوناکلاسیک (LUNC) در کمتر از یک ماه از ۱۲۰ دلار به ۰/۰۰۰۰۵ دلار رسید.
آلت کوین یا بیت کوین؟
به‌طور کلی، اغلب آلت کوین‌ها از فناوری و ویژگی‌های جدیدی رونمایی می‌کنند که ممکن است در شبکه بیت کوین وجود نداشته باشد. این نوآوری‌ها باعث میشود ارزهای دیجیتال جدید بازخورد مثبتی از بازار بگیرند. با این حال انتخاب مشخصی بین بیت کوین و آلت کوین‌ها وجود ندارد. اگرچه خرید بیت کوین انتخاب مطمئن‌تری به‌‌نظر می‌رسد، اما سودی که آلت کوین‌های بازار دارند، گاهی چندبرابر بیشتر از بیت کوین است. به‌همین خاطر داشتن استراتژی و دید مشخص از موارد لازم برای سرمایه‌گذاری در این زمینه خواهد بود. در آخر شما باید پرتفوی متنوعی از بیت کوین در کنار سایر ارزهای دیجیتال داشته باشید. این کار باعث کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در حوزه کریپتو میشود.