NFT چیست؟

احتمال این‌که در چندسال گذشته میان خبرها، عبارت NFT را دیده و شنیده باشید، خیلی زیاد است. NFT‌ها در مدت کوتاهی توانستند جایگاه قابل‌قبولی در دنیای غیرمتمرکز ارزهای دیجیتال و فضای فناوری و اقتصاد جهانی به‌دست بیاورند. اما NFT ‌چیست؟ NFT مخفف عبارت «Non Fungible Token» و یک توکن رمزنگاری شده (دارایی دیجیتال) بی‌همتاست که در اصطلاحی رایج به آن توکن غیر مثلی می‌گویند.

تعریف توکن غیر مثلی یا NFT به زبان ساده

این توکن‌ها یک دارایی دیجیتال منحصر‌به‌فرد هستند که قابلیت تعویض ندارند یا به‌عبارت واضح‌تر غیرقابل تعویض‌اند (Non-Fungibility). حالا تعویض پذیری یعنی چه؟ تصور کنید یک اسکناس ۱۰۰ دلاری دارید؛ این اسکناس با تمام اسکناس‌‌های ۱۰۰ دلاری دنیا یا ارزهای فیات دیگر که ارزشی معادل ۱۰۰ دلار دارند، قابل مبادله و تعویض است. در دنیای کریپتوکرنسی نیز همه ارزها مثل بیت کوین، اتریوم، ریپل و…، قابلیت تعویض با ارزهای دیجیتال دیگر را دارند (با توجه به قیمت یا ارزش آن‌ها).  برای مثال شما می‌توانید از طریق فناوری سواپ (Swap) چند واحد ارز ریپل را به‌راحتی با چند واحد ارز فانتوم تعویض کنید. 

اما یک توکن NFT ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد که با هیچ توکن دیگری برابری نمی‌کند و غیرقابل تعویض تلقی می‌شود. دلیل اصلی این ویژگی هم ارزش ذاتی توکن‌‌هاست. روی هر NFT اطلاعاتی ثبت می‌شود که می‌توان آن را شناسه توکن دانست و هیچ توکن دیگری این شناسه را نخواهد داشت.

نکته بعدی درباره NFT‌ این‌که یک توکن غیرقابل تقسیم است؛ یعنی هیچ‌‌وقت یک واحد NFT را نمی‌توان به واحدهای کوچک‌تر خرد یا تقسیم کرد.

ویژگی‌های NFT

• منحصر‌به‌فرد است.
• کمیاب است.
• تقسیم نمی‌شود.
• غیرقابل تعویض است.
• قابل ذخیره روی تمامی سیستم‌های نرم‌افزاری است (کامپیوتر، موبایل و…).
• شفافیت کامل در مالکیت ارائه می‌کند.

نحوه کارکرد توکن غیر مثلی (NFT)

توکن غیر مثلی را می‌توان یک سند مالکیت در فضای بلاکچین دانست. NFT اطلاعات یک محصول یا دارایی را روی خود ثبت کرده و مالک اصلی آن‌ها را مشخص می‌کند. 

بیایید با یک مثال این موضوع را بررسی کنیم: هنرمندی را تصور کنید که اثری تولید کرده و قصد دارد آن را در فضای آنلاین منتشر کند. هنرمندان سال‌هاست با مسائل حق مالکیت اثر یا همان کپی‌رایت دست‌وپنجه نرم می‌کنند. البته موضوع کپی‌رایت منحصر به حوزه هنر نیست و در زمینه‌های دیگری نیز چالشی بزرگ محسوب می‌شود. NFT‌ها به هنرمندی که قصد انتشار اثر خود در بستر آنلاین را دارند، کمک می‌کنند مالکیت خود بر اثر منتشر شده را به‌طور غیرقابل تغییر ثبت کنند.

این هنرمند را یک نقاش تصور کنید، او نقاشی خود را ابتدا روی یک توکن غیر مثلی ثبت می‌کند؛ یعنی اثر خود را توکنایز (Tokenize) کرده و سپس منتشر می‌کند. پس از این فرایند نقاشی مورد‌نظر برای همیشه به‌نام صاحب اثر ثبت می‌شود. بعد از ثبت NFT اثر، تاریخچه انتقال مالکیت (خرید‌وفروش) نیز به‌طور دقیق و بدون امکان تغییر روی NFT ثبت خواهد شد. اما ثبت مالکیت با توکن‌های غیر‌مثلی منحصر به آثار هنری نیست. هر دارایی ارزشمند یا غیر ارزشمند را می‌توان با فرایند توکنایز، تبدیل به یک NFT کرد.

کاربردهای NFT

• حق عضویت در بعضی مجموعه‌های خاص آنلاین
• وثیقه‌گذاری برای دریافت وام ارز دیجیتال
• ساخت کلکسیون
• استفاده در بازی‌های متاورسی
• کسب درآمد از ساخت و خریدو‌فروش آن‌ها

چگونه NFT بسازیم و بفروشیم؟

نیاز به توضیح نیست که NFT به‌عنوان یک توکن روی بلاکچین‌ها ساخته و توزیع می‌شود. بیایید مراحل ساخت این توکن‌های غیر مثلی را بررسی کنیم:

1. بلاکچین موردنظر خود را برای ساخت و فروش NFT انتخاب کنید.
2. اطلاعات و محتوای موردنظر برای ثبت روی توکن را آماده کنید.
3. کیف پول ارز دیجیتال خود را به بلاکچین انتخابی، متصل کنید.
4. توکن NFT خود را مینت (Mint) کنید.
5. یک بازار فروش برای NFT خود انتخاب کنید (برای مثال OpenSea).
6. برای فروش NFT شروع به بازاریابی در بسترهای مختلف کنید (شبکه‌های اجتماعی بهترین بستر برای این کار هستند). 

آیا ساخت NFT رایگان ممکن است؟

ساخت NFT رایگان نیست و هزینه یا کارمزد ساخت این توکن‌ها در بلاکچین‌های مختلف، متفاوت است. علاوه‌بر مبلغ قابل پرداخت برای ساخت و عرضه NFT در این فرایند شما باید کارمزد مربوط به شبکه را نیز پرداخت کنید. اما با این حال در برخی بلاکچین‌ها امکان ساخت رایگان NFT فراهم است و به فرایند ساخت رایگان NFT در اصطلاحی رایج «فیری مینت» (Free Mint‌) می‌گویند.

نحوه محاسبه قیمت یک توکن‌ غیر مثلی چگونه است؟

قیمت یک توکن NFT به‌طور صددرصدی با مشهور شدنش مشخص می‌شود و هیچ فرمول دیگری برای آن وجود ندارد. هرچقدر سروصدای پیرامون یک NFT بیشتر باشد و افراد مشهور درباره آن صحبت کنند، ارزش بیشتری خواهد داشت. پس شما در ابتدا که NFT خود را می‌سازید، یک قیمت پایه برای آن تعیین می‌کنید و سپس ارزش و قیمت توکن شما را محبوبیت و شهرت آن مشخص خواهد کرد.

سرمایه‌گذاری روی توکن غیر مثلی مانند هر سرمایه‌گذاری دیگری دو لبه سود و ضرر دارد. درحال حاضر NFTها محبوب هستند و خریدو‌فروش ساخت آن‌ها، می‌تواند سودآور باشد. اما توجه داشته باشید که این سوددهی لزوما روی هر پروژه یا هر توکن NFT اتفاق نمی‌افتد. همچنین فراموش نکنید که برای ورود به حوزه NFTها، باید درخصوص این توکن‌ها، خرید‌وفروش ارزهای دیجیتال و همچنین ساختار بلاکچین‌ها اطلاعات کامل و جامع داشته باشید.