هدف اصلی ایجاد شبکه‌های بلاکچینی و ارزهای دیجیتال را می‌توان تسهیل معاملات و مبادلات مالی در سطح بین‌المللی دانست. این روزها در دنیای غیرمتمرکزها، بخش عمده‌ای از فرایندهای مالی با سرعت بیشتر و ساده‌تر انجام می‌گیرند. یکی از فرایندهایی که در بستر بلاکچین بسیار آسان‌تر از شیوه سنتی آن انجام می‌شود، دریافت وام یا تسهیلات است.
وام ارز دیجیتال (Crypto Lending) یک استراتژی برای حفظ دارایی در بازار رمزارزها و تامین نقدینگی جدید برای سرمایه‌گذاری یا امور دیگر به‌شمار می‌رود. پلتفرم‌های وام ارز دیجیتال در مدتی کوتاه از زمان ظهورشان، توانستند جایگاه قابل‌قبولی در دنیای کریپتوکرنسی‌ها پیدا کنند. وام ارز دیجیتال زودتر از چیزی که کارشناسان این حوزه تصور می‌کردند، محبوب و رایج شد.
تفاوت وام معمولی با وام ارز دیجیتال
- زمان دریافت وام ارز دیجیتال، بسیار کوتاه‌تر از وام‌های بانکی است.
- برای گرفتن وام از بانک‌ها به مدارک، تاییدیه‌ها و ضامن‌های معتبر نیاز دارید. اما در وام ارز دیجیتال این‌طور نیست.
- تسهیلات بانکی محدودیت مبلغ دارند؛ اما در کریپتو لندینگ این محدودیت وجود ندارد.
- برای دریافت وام بانکی باید در سیستم مالی کشور، احرازهویت کامل شوید. وام ارز دیجیتال، این شرط را ندارد.
مزایا و معایب وام ارز دیجیتال
- دریافت تسهیلات در قالب ارزهای دیجیتال مختلف
- امکان وثیقه‌گذاری با ارزهای دیجیتال مختلف
- نبود محدودیت در مبلغ دریافتی
- قوانین و ضوابط ساده و آسان
- سرعت بالای انجام فرایند
- عدم نیاز به اعتبارسنجی
- فرایندی کاملا آنلاین
در کنار این‌ها نوسانات بازار ممکن است وثیقه وام ارز دیجیتال را بی‌ارزش و تسهیلات را منقضی کند، همچنین مانند همه سیستم‌های دیجیتال، احتمال هک شدن سیستم‌های وام ارز دیجیتال وجود دارد و گرفتن وام ارز دیجیتال، ریسک سبد دارایی را افزایش می‌دهد.
انواع وام ارز دیجیتال
وام‌های ارز دیجیتال به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند:
وام فلش لون: به آن وام سریع یا فوری و وام ارز دیجیتال بدون وثیقه هم می‌گویند. مهلت بازپرداخت این وام بسیار کوتاه است. مبلغ وام Flash Loan باید تا ایجاد بلاک جدید در بلاکچین به سیستم بازگردانده شود. به‌عبارت ساده‌تر دریافت و تسویه وام در یک بلاک اتفاق می‌افتد. از این وام‌ها عموما برای تریدهای لحظه‌ای استفاده می‌کنند. وام فلش لون برای کلاهبرداران گزینه مناسبی به‌شمار می‌رود.
وام وثیقه‌ای: درخواست‌کنندگان این وام ارز دیجیتال ملزم به وثیقه‌گذاری در سیستم هستند. بازه زمانی بازپرداخت وام وثیقه‌ای ارز دیجیتال بلند‌مدت و زمان‌بندی شده است.
وام نیمه وثیقه‌شده هم نوعی از وام‌های وثیقه‌ای محسوب می‌شود. در این روش وام‌گیرنده نیمی از وثیقه وام خود را از شخص دیگری در شبکه قرض می‌گیرد. این وام‌ها چندان رایج و محبوب نیستند و مشارکت‌کنندگان در این فرایند افراد محدودی هستند.
چگونه می‌توان وام ارز دیجیتال گرفت؟
- پلتفرم وام ارز دیجیتال را انتخاب کنید.
- در این پلتفرم ثبت‌نام کنید.
- مبلغ موردنظر خود برای دریافت وام را ثبت کنید.
- اگر قصد دریافت وام وثیقه‌ای دارید، مبلغ وثیقه را به حساب پلتفرم واریز کنید.
- منتظر تایید سیستم باشید؛ بعد از تایید، مبلغ وام به کیف پول ارز دیجیتال شما واریز می‌شود.
انواع پلتفرم وام ارز دیجیتال
پلتفرم‌های CeFi وام ارز دیجیتال: پلتفرم Centralized Finance یا CeFi (سیفای)، یک واسطه متمرکز برای امور گرفتن وام ارز دیجیتال است که دارایی‌های ذخیره شده سرمایه‌گذاران، وثیقه‌های وام‌گیرندگان، فرایندهای بازپرداختی و… را کنترل می‌کند. در این سیستم‌ها وام‌گیرنده باید احراز هویت (KYC) انجام دهد.
پلتفرم‌های DeFi وام ارز دیجیتال: پلتفرم Decentralized Finance یا همان DeFi (دیفای)، یک سیستم غیر‌متمرکز برای کنترل فرایندهای مربوط به دریافت و بازپرداخت وام‌های ارز دیجیتال است. وامدهی در دیفای به‌طور کامل از طریق قراردادهای هوشمند انجام می‌شود.
نکته:
در پلتفرم‌های دیفای ارز دیجیتال، باید از ارزهای دیجیتالی که شبکه آن‌ها از قرارداد هوشمند پیروی می‌کنند به‌عنوان وثیقه استفاده شود.
نکات مهم درباره وام ارز دیجیتال
- برای انتخاب بهترین پلتفرم وام ارز دیجیتال باید به نکاتی مثل نرخ بهره، هزینه‌های جانبی، ریسک‌های پلتفرم، مدت وام، میزان وثیقه و حداقل سپرده، توجه داشته باشید.
- افرادی هستند که با ذخیره دارایی ارز دیجیتال خود در سیستم‌های لندینگ ارز دیجیتال، سود دریافت می‌کنند. بنابراین منبع تسهیلات رمزارزی این دارایی‌ها هستند. معمولا هولدرها که قصد نگه‌داری طولانی مدت دارایی ارز دیجیتال خود را دارند در فرایند وام ارز دیجیتال مشارکت می‌کنند.
- دریافت وام ارز دیجیتال مشابه دریافت وام از بانک مستلزم پرداخت کارمزد است و هنگام بازپرداخت آن باید مبلغی را به‌عنوان سود یا بهره تسهیلات به سیستم پرداخت کنید.
- کارمزد وام ارز دیجیتال در همان ابتدای فرایند، توسط سیستم محاسبه و به دریافت‌کننده آن اعلام می‌شود. زمان دریافت بهره در پلتفرم‌های مختلف، متفاوت است.
- قوانین وب‌سایت‌های ارز دیجیتال بر‌اساس بازپرداخت تمام مبلغ وام توسط گیرنده آن وضع شده‌اند؛ بنابراین ریسک عدم بازگشت دارایی یا از بین رفتن آن برای کسانی که در این پلتفرم‌ها نقش سرمایه‌گذار یا تامین کننده نقدینگی را ایفا می‌کنند از بین می‌رود.
- اگر وام‌گیرنده در زمان مقرر موفق به پرداخت بدهی خود نشود، دارایی‌های وثیقه‌گذاری شده او به حساب وام‌دهنده‌ها واریز خواهد شد تا شخص بدهی خود را به سیستم پرداخت کند. اما وام‌دهنده‌ها اجازه فروش این دارایی را ندارند.
اصطلاحات وام در ارز دیجیتال
- Loan to Value یا LTV: میزان وثیقه تعیین‌شده برای دریافت وام ارز دیجیتال
- Annual Percentage Rate یا APR: نرخ بهره تعیین‌شده برای وام
- Annual Percentage Yield یا APY: نرخ سود تعیین‌شده برای استیک کردن (Stacking) دارایی در سیستم‌های لندینگ
دریافت وام ارز دیجیتال
وام ارز دیجیتال به‌همان اندازه که می‌توانند جذاب و مثبت باشند، درصد ریسک بالایی نیز دارند. یکی از بالاترین ریسک‌ها نیز استفاده از وام فلش لون هنگام گرفتاری در تله فومو است که می‌تواند سطح ریسک و ضرر زیادی برای سرمایه‌گذار داشته باشد.
نکته دیگری که در خصوص وام ارز دیجیتال باید به آن توجه داشته باشید این است که در سیستم وامدهی سنتی ارزش ضمانت یا وثیقه وام‌گیرنده (سند ملک، فیش حقوقی، ارز فیات و …) تا زمان بازپرداخت وام حتی در تورم‌های بسیار شدید نیز ثابت است و بی‌ارزش نخواهد شد. اما در سیستم‌های لندینگ ارز دیجیتال با یک روند نزولی شدید ممکن است ارزش وثیقه وام‌گیرنده به صفر برسد در این شرایط تسهیلات زودتر از موعد منقضی خواهد شد؛ بنابراین وام‌گیرنده باید مبلغ وام را با بهره به سیستم بازگرداند یا وثیقه خود را مجددا به حد‌نصاب برساند.