آموزش مراحل احراز هویت سجام

اولین مرحله برای ورود به بازار سرمایه احراز هویت سجام است. هر شخص حقیقی یا حقوقی که قصد دارد در بورس اوراق بهادار، فرابورس، صندوق‌های سرمایه‌گذاری یا سایر ابزارهای مالی این بازار فعالیت کند، باید ابتدا در سامانه سجام ثبت‌نام کرده و مراحل احراز هویت سجام غیر حضوری یا حضوری را تکمیل کند.

سجام چیست و چرا احراز هویت در آن ضروری است؟

سجام مخفف سامانه جمع‌آوری اطلاعات مشتریان، سیستم یکپارچه احرازهویت مربوط به خدمات بازار سرمایه است. طی این فرایند اطلاعات هویتی، مالی و… افراد برای حضور در بازار سرمایه بررسی و احراز می‌شود. هرگونه فعالیت در بازار سرمایه (خریدوفروش اوراق، سهام، صندوق سرمایه‌گذاری و سایر ابزارها) نیاز به انجام و تایید این فرایند دارد. هیچ فرد حقیقی یا حقوقی نمی‌تواند بدون ثبت و تایید اطلاعات خود در سامانه سجام در بورس، فعالیتی داشته باشد (مطابق قوانین و مقررات مبارزه با پول‌شویی). در واقع ثبت‌نام سجام به سرمایه‌گذاران بازار سرمایه، شناسنامه مالی اعطا می‌کند.

در فرایند ثبت‌نام سامانه سجام هر شخص تنها با یک‌بار شناسایی و ثبت اطلاعات، می‌تواند از تمامی خدمات بازار سرمایه استفاده کند. یعنی برای مراجعه به هیچ‌یک از نهادهای مالی مثل کارگزاری، صندوق سرمایه‌گذاری، شرکت‌های تامین مالی و… نیاز به احراز هویت سجام مجدد نیست. همچنین تمامی مطالبات و دریافتی‌های نقدی در بازار سرمایه به شماره شبا اعلام‌شده سرمایه‌گذار در سامانه سجام، واریز می‌شود.

سامانه جامع اطلاعات مشتریان، توسط شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه طراحی و راه‌اندازی شده است. این سامانه با هدف یکپارچه‌سازی اطلاعات هویتی، بانکی و ارتباطی سرمایه‌گذاران به‌وجود آمد تا تمامی فعالیت‌های مالی افراد در بازار سرمایه در یک بستر متمرکز انجام شود.

مراحل انجام احراز هویت سجام الکترونیکی

1. گام اول ورود به سامانه سجام به نشانی profilesejam.csdiran.ir/session با کد ملی و ثبت یک شماره تلفن ثبت شده با همان کد ملی است. 
2. سپس باید اطلاعات هویتی، ارتباطی و مالی (شماره حساب و شماره شبا) خود را به‌طور کامل در این سامانه ثبت کنید.
3. پس از وارد کردن این اطلاعات، یک کد پیگیری ۱۰ رقمی برای انجام احراز هویت سجام به تلفن همراه شما، پیامک می‌شود.
4. یکی از نرم‌افزارهای احراز هویت سجام را روی گوشی دانلود و نصب کنید (مورد تایید شرکت سپرده‌گذاری) و با وارد کردن شماره تلفن و ثبت کد تایید ارسالی وارد نرم‌افزار شوید. 
5. گزینه احراز هویت سجام را انتخاب و کد ملی خود را وارد کنید.
6. در این مرحله نرم‌افزار از شما کد پیگیری ۱۰ رقمی احراز هویت سجام را که قبلا برای شما ارسال شده، می‌خواهد.
7. بعد از وارد کردن کد، شماره سریال پشت کارت ملی خود را وارد کنید.
8. در مرحله بعد باید عکس سلفی برای سامانه ارسال شود. بعد از عکس نمونه امضای خود را در سامانه قرار دهید، سپس باید یک ویدیو با حرکات اشاره اعلام شده توسط نرم‌افزار ضبط و ارسال کنید (به‌دلیل نیاز به ثبت تصویر سلفی و ضبط ویدیو در حال حاضر احراز هویت سجام با گوشی انجام می‌شود).
9. حالا باید تعهدنامه را تایید و در صورت نیاز مدارک اعلامی سیستم را بارگذاری کنید.
10. در نهایت هزینه احراز هویت سجام را از طریق درگاه بانکی پرداخت کرده و منتظر اعلام وضعیت بمانید.

هزینه احراز هویت سجام برای چیست؟

هزینه احراز هویت سجام شامل دو بخش است؛ هزینه ثبت‌نام در سامانه که هنگام تکمیل فرم‌های اولیه پرداخت می‌شود و هزینه احراز هویت نهایی که در روش احراز هویت آنلاین سجام با حضوری متفاوت است. این هزینه‌ها مبالغ بالایی ندارند و به‌منظور مدیریت و نگهداری سامانه باید آن‌ها را پرداخت کنید. تعرفه‌ها در مراحل احرازهویت به کاربران اعلام می‌شود. اما به‌هر حال احرازهویت سجام رایگان وجود ندارد.

نحوه احراز هویت سجام حضوری

در گذشته احراز هویت سجام حضوری، تنها گزینه سرمایه‌گذاران بود، اما با گسترش خدمات آنلاین و استفاده از هوش مصنوعی در فناوی‌های احراز هویت، این فرایند در بیشتر موارد به‌صورت آنلاین انجام می‌شود. با این حال برای افرادی که مایل به استفاده از روش‌های آنلاین نیستند یا شرایط لازم برای احراز هویت آنلاین سجام را ندارند، امکان احراز هویت سجام حضوری هنوز هم فراهم است.

حتی گاهی امکان دارد سیستم‌های نرم‌افزاری برای برخی افراد این فرایند را به‌دلیل مشکلات سیستمی انجام ندهند. بنابراین کاربران می‌توانند پس از ثبت‌نام اولیه در سامانه سجام و دریافت کد رهگیری با مراجعه به دفاتر خدمات پیشخوان دولت این فرایند را به شیوه سنتی گذشته انجام دهند و هزینه احراز هویت سجام خود را نیز در همین مراکز پرداخت کنند.

نحوه احراز هویت در سجام برای افراد زیر ۱۸ سال

افراد زیر ۱۸ سال از طریق قیم خود می‌توانند احراز هویت سجام انجام دهند. نحوه احراز هویت سامانه سجام برای قیم آن‌ها طبق مراحلی که قبل‌تر توضیح دادیم انجام می‌شود. سپس این شخص می‌تواند با معرفی فرد زیر ۱۸ سال، ثبت‌نام و احراز هویت او را انجام دهد. ثبت‌نام سامانه سجام قیم در صورتی که قبلا در این سامانه احراز هویت نشده باشد، نیاز است؛ چنانچه شخص سجامی باشد فقط باید فرد زیر ۱۸ سال را به سامانه معرفی کند.

چرا ثبت‌نام در سامانه سجام مهم و اجباری است؟

سامانه سجام توسط سازمان بورس و اوراق بهادار در سال ۱۳۹۷ راه‌اندازی شد و راه‌حلی جامع برای جمع‌آوری و سامان‌دهی اطلاعات مربوط به سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی بود. این سامانه امنیت و شفافیت بیشتری در بازار سرمایه ایجاد کرد.

یکپارچگی اطلاعات سرمایه‌گذاران در یک پایگاه داده متمرکز و عدم نیاز ارائه اطلاعات در هر نهاد مالی به‌صورت جداگانه، تسهیل فرایندهای افتتاح حساب در کارگزاری‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری، خرید و فروش سهام، دریافت سود سهام و شرکت در مجامع عمومی، افزایش سرعت و دقت در ارائه خدمات به‌دلیل پیش‌برد آنلاین فرایندها، افزایش امنیت اطلاعات سرمایه‌گذاران، ساده شدن مدیریت حساب در چندین کارگزاری از طریق سامانه سجام، جلوگیری از تخلفات احتمالی در بازار سرمایه با ثبت شناسنامه مالی برای هر سرمایه‌گذار و بسیاری موارد این‌چنینی دستاوردهای ایجاد این سامانه و الزام برای احراز هویت سجام مشتریان است.

به‌همین دلایل از سال ۱۳۹۷ به بعد سرمایه‌گذاران (حقوقی و حقیقی) بدون احراز هویت سجام، امکان انجام هیچ‌گونه فعالیت در بازار سرمایه را ندارند. این عدم اجازه برای فعالیت، مربوط به تمام بخش‌های سرمایه‌گذاری این بازار اعم از صندوق‌‌ها، سبدگردان‌ها، تامین مالی جمعی و… می‌شود.

احراز هویت سجام افراد حقوقی

شرکت‌هایی که می‌خواهند وارد بازار سرمایه شوند و فعالیت رسمی داشته باشند، باید ابتدا کد بورسی دریافت کنند. دریافت این کد برای اشخاص حقوقی از طریق سامانه سجام انجام می‌شود.

الزامات قانونی ثبت‌نام سجام افراد حقوقی

• اطلاعاتی که در فرایند ثبت‌نام ارائه می‌شود باید مطابق با فرم‌های رسمی و دستورالعمل‌های سازمان بورس و اوراق بهادار باشد.
• مشخصات شرکت باید دقیق بر اساس روزنامه رسمی آن وارد شود. همچنین شماره حساب بانکی معرفی شده باید به‌نام همان شخصیت حقوقی باشد.
• قبل از شروع فرایند ثبت‌نام، برخی اشخاص حقیقی مرتبط با شرکت باید به صورت جداگانه در سجام ثبت‌نام کرده و احراز هویت شوند. از جمله مدیرعامل، اعضای هیئت مدیره و صاحبان امضای مجاز، اشخاصی که حق برداشت از حساب‌های بانکی شرکت را دارند، افرادی که به نمایندگی از شرکت مجاز به ثبت سفارش هستند.
• هر شرکت حقوقی موظف است یک نماینده حقیقی در سجام معرفی کند. این نماینده باید پیش‌تر ثبت‌نام حقیقی خود را در سجام تکمیل کرده و مراحل احراز هویت را گذرانده باشد. 
• تکمیل فرم‌های ثبت‌نام و به‌روزرسانی اطلاعات شرکت در سامانه، امضای تمامی فرم‌های مربوط به احراز هویت شخص حقوقی، پیگیری مراحل تایید و دریافت کد پیگیری و مراحل نهایی ثبت‌نام حقوقی در سجام بر عهده نماینده قانونی شرکت است.

نحوه احراز هویت سامانه سجام افراد حقوقی

1. نماینده حقوقی باید به وب‌سایت سامانه سجام مراجعه و پس از انتخاب گزینه ثبت‌نام، شماره موبایل ثبت شده با کد ملی خود را وارد کند.
2. در قسمت تعیین شده مشخص کند که مشتری حقوقی است و هزینه‌های مربوط به دریافت کد پیگیری سجام را از طریق درگاه آنلاین پرداخت کند.
3. مشخصات مربوط به شرکت را کاملا منطبق با روزنامه رسمی منتشر شده در فرمی که سایت نمایش می‌دهد و در بخش اطلاعات ارتباطی و آدرس رسمی ثبت شده شرکت را وارد کند (تمامی مکاتبات سامانه با شرکت، به همین آدرس ارسال خواهد شد).
4. کدهای سهامداری، اطلاعات هویتی نماینده شرکت، مشخصات دارندگان حق برداشت از حساب بانکی، اطلاعات هویتی مدیرعامل، اعضای هیئت مدیره، حسابرس، بازرس، هیئت امنا یا ارکان مشابه، مشخصات سهامداران یا شرکایی که بیش از ۱۰٪ سهام (سرمایه) شخص حقوقی (شرکت) را دارند، اطلاعات هویتی سرمایه‌­داران شرکت با میزان سرمایه آن‌ها از سرمایه کل، مشخصات اشخاص مجاز به ارائه سفارش از طرف مشتری، اطلاعات سرمایه­ گذاری (ارزش دارایی و میزان درآمد شخص حقوقی و شرکت­‌های کارگزاری که با آن‌ها معامله می‌شود) و اطلاعات حساب بانکی، سایر اطلاعات مورد نیاز برای احراز هویت سجام افراد حقوقی‌اند که باید در سامانه درج شوند.
5. روزنامه رسمی، اساسنامه شخص حقوقی و فرمِ نامه رسمی و صورت‌جلسه باید در سامانه بارگذاری شود (بر اساس توضیحات پایین صفحه مربوط به حجم و فرمت فایل‌ها).
6. در مرحله آخر تمام اطلاعاتی که وارد شده نمایش داده می‌شود و نماینده حقوقی شرکت باید آن‌ها را تایید نهایی کند. 

در نهایت، پس از تایید نماینده، کد پیگیری سجام صادر می‌شود. سپس نماینده با در دست داشتن مدارک هویتی خود و اسناد حقوقی شرکت به یکی از دفاتر پیشخوان دولت مراجعه کرده و فرایند احراز هویت حقوقی را تکمیل می‌کند. طی چند روز کاری احراز هویت سجام فرد حقوقی انجام می‌شود.