در شرایط اقتصادی حال حاضر اقتصادی کشور، سرمایه‌گذاری در طلا یکی از امن‌ترین روش‌های حفظ نقدینگی در برابر تورم است. به‌دلیل اقبال عمومی برای خرید طلا به‌عنوان یک سرمایه قابل اتکا، روش‌های مختلفی برای سرمایه‌گذاری روی این فلز گران‌بها به‌وجود آمده است. دیگر مثل گذشته فقط خرید طلای فیزیکی راه‌حل سرمایه‌گذاری در این بازار نیست. یکی از روش‌های پرطرفدار برای کسب سود از نوسانات بازار طلا این روز‌ها، خرید صندوق طلاست.
صندوق‌های سرمایه‌گذاری یکی از ابزارهای بازار سرمایه برای کسب سود سرمایه‌گذاران‌اند. این صندوق‌ها راه‌حلی ایده‌آل برای افرادی محسوب می‌شوند که تخصص و دانش کافی در حوزه بورس ندارند، اما می‌خواهند در این بازار فعالیت کنند.
صندوق سرمایه‌گذاری چیست؟
صندوق‌های سرمایه‌گذاری را می‌توان اصلی‌ترین ابزار برای جلوگیری از ورود هیجانات انسانی به بازار سرمایه و کاهش رفتارهای غیرحرفه‌ای در این حوزه دانست. صندوق سرمایه‌گذاری مناسب کسانی است که سرمایه خرد دارند و به‌تنهایی نمی‌توانند در پروژه‌های بزرگ یا ترکیب متنوعی از دارایی‌ها مشارکت کنند و ریسک دارایی خود را کاهش دهند. همچین افراد فاقد تخصص یا زمان کافی که نمی‌توانند به‌صورت حرفه‌ای وارد معاملات سهام شوند، می‌توانند با این صندوق‌ها به روش سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در بورس فعالیت کنند.
نهادهای مالی دارای مجوز صندوق بورسی با جمع‌آوری نقدینگی‌های خرد از مشتریان این صندوق‌ها را راه‌اندازی می‌کنند. سرمایه خرد سرمایه‌گذاران با مدیریت حرفه‌ای در بازارهای مختلف مانند بورس، اوراق بدهی، طلا، سپرده‌های بانکی و سایر ابزارهای مالی به‌کار گرفته می‌شوند. مدیران صندوق برای کسب سوود حداکثری از این دارایی‌ها با حداق ریسک، تلاش می‌کنند.
صندوق طلا چیست؟
صندوق طلا نوعی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود که طی دهه اخیر توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران را جلب کرده است. خرید صندوق طلا یعنی ورود به بازار طلا با سرمایه‌های خرد و بدون نیاز به نگرانی از امنیت طلای فیزیکی. در واقع سرمایه‌گذاران با خرید صندوق طلا به‌طور غیرمستقیم در این بازار سرمایه‌گذاری می‌کنند. این صندوق‌ها از نوع ETF یا قابل‌معامله‌اند. صندوق‌های قابل معامله از طریق پنل آنلاین تمامی کارگزاری‌ها بورسی خریدوفروش می‌شوند.
ترکیب دارایی‌های صندوق طلا، عموما شامل ۷۰ تا ۹۰٪ گواهی سپرده سکه طلا (پشتوانه اصلی صندوق)، حداکثر ۲۰٪ سلف سکه طلا، اوراق مشتقه مبتنی بر طلا (برای مدیریت ریسک)، اوراق درآمد ثابت (برای ایجاد نقدینگی و پوشش نوسانات) و سپرده بانکی (برای مدیریت نقدینگی)، شمش و سایر ابزارهای مبتنی بر طلاست. وقتی شما واحدهای یک صندوق طلا را خریداری می‌کنید در واقع مالک بخشی از دارایی آن صندوق می‌شوید (بر اساس تعداد واحد خریداری شده). این ترکیب باعث می‌شود صندوق طلا هم از رشد قیمت سکه و طلا سود ببرد و هم ثبات نسبی در نوسانات منفی داشته باشد. ترکیب دارایی صندوق‌های طلا که قبل‌تر به آن اشاره کردیم، باعث می‌شود که ارزش واحدهای صندوق، تقریبا مشابه با قیمت روز طلا حرکت کند.
چرا خرید صندوق طلا سرمایه‌گذاری خوبی است؟
گفتیم که سرمایه‌گذاری در طلا همیشه یکی از مطمئن‌ترین راه‌ها برای حفظ ارزش پول در برابر تورم است. زیرا قیمت آن متناسب با تورم افزایش می‌یابد و افزایش قیمت ارز هم تاثیر مستقیم روی افزایش نرخ آن دارد. از طرفی دیگر طلا یک سرمایه ارزشمند در جهان محسوب می‌شود و نرخ جهانی آن نیز به موازات بازار داخلی همواره در حال افزایش است. در علاوه‌بر این‌که باید اجرت و کارمزد پرداخت کنید، همواره باید نگران امنیت نگهداری آن هم باشید. از طرفی دیگر افزایش قیمت طلا در سال‌های اخیر، سبب شده دیگر امکان سرمایه‌گذاری خرد در این بازار فراهم نباشد. امروزه بخش عمده‌ای از جامعه امکان خرید قطعه‌های طلای چند گرمی را ندارند. پس راه‌حل چیست؟
خرید صندوق طلا ایده‌آل‌ترین راه‌حل برای برطرف کردن این موانع است. سرمایه‌گذاران می‌توانند با مبالغ خرد، واحدهای صندوق‌های طلا را خریداری کنند و از نوسانات این بازار سود بگیرند. از طرفی دیگر در این روش نگرانی نگهداری دارایی، وجود ندارد. همچنین بارها شاهد بوده‌ایم که طلا فروشی‌ها، خرید طلا را در نوسانات بازار متوقف کرده‌اند. در خرید صندوق طلا، این نگرانی هم وجود ندارد. زیرا سرمایه‌گذاران می‌توانند به‌راحتی در هر زمان از طریق پنل آنلاین کارگزاری‌ها، واحدهای صندوق خود را خریدوفروش کنند (در ساعات معاملات)؛ بنابراین میزان نقدشوندگی این دارایی بالاست. هنگام خرید صندوق طلا، سرمایه‌گذار فقط کارمزد صندوق را پرداخت می‌کند؛ در حالی که هنگام خرید طلای فیزیکی علاوه‌بر کارمزد، اجرت ساخت هم باید پرداخت کنید.
همه صندوق‌های سرمایه‌گذاری تحت نظارت سازمان بورس فعالیت می‌کنند و اطلاعات کاملا شفاف در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهند.
کدام صندوق طلا بهتر است؟
برای انتخاب بهترین صندوق طلا باید معیارهای خاصی را مدنظر قرار دهید. هرچه حجم و ارزش معاملات روزانه بیشتر باشد، نشان‌دهنده میزان بالاتر نقدشوندگی صندوق است. صندوق‌هایی که تحت مدیریت شرکت‌های معتبرند، عملکرد بهتری دارند. NAV صندوق یا همان خالص ارزش دارایی‌ها (Net Asset Value) باید نزدیک به قیمت واحد معاملاتی باشد تا حباب نداشته باشد. سابقه عملکرد هم در خرید صندوق طلا مهم است؛ بنابراین مقایسه بازدهی صندوق‌ها در بازه‌های ۶ ماهه و یک‌ساله می‌تواند معیار خوبی برای انتخاب باشد.
در حال حاضر نهادهای مالی متعددی صندوق سرمایه‌گذاری طلا دارند و شما می‌توانید با بررسی این معیارها، اقدام به خرید صندوق طلا کنید. همه این صندوق‌ها در بازار بورس کالا یا فرابورس قابل معامله هستند و تفاوت اصلی آن‌ها در حجم دارایی‌ها، نقدشوندگی و مدیریتشان است.
لیست صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در ایران را می‌توانید از وب‌‌سایت fipiran.com مشاهده کنید.
حباب‌های صندوق طلا
یکی از نکات مهم در خرید صندوق طلا، توجه به حباب قیمتی است. گاهی قیمت واحدهای صندوق بیشتر یا کمتر از ارزش واقعی دارایی‌های آن (NAV) معامله می‌شود؛ به این اختلاف قیمت، حباب صندوق می‌گویند. اگر واحدها بالاتر از NAV معامله شوند، صندوق دارای حباب مثبت است (ریسک خرید بالاتر) و چنانچه واحدها کمتر از NAV معامله شوند، صندوق دارای حباب منفی است (فرصت خرید مناسب). بنابراین پیش از خرید، همیشه NAV و قیمت روز واحدها را مقایسه کنید.
بهترین زمان خرید صندوق طلا
- زمان افزایش تورم؛ زیرا وقتی انتظارات تورمی بالاست، طلا رشد می‌کند.
- هنگام نوسانات ارز؛ تغییرات نرخ دلار رابطه مستقیم با قیمت طلا دارد.
- بحران‌های اقتصادی یا سیاسی؛ طلا در شرایط بی‌ثباتی جهانی و داخلی رشد می‌کند.
- حباب منفی در صندوق‌ها؛ اگر قیمت واحد کمتر از NAV باشد، زمان خوبی برای خرید است.
در نتیجه، بهترین زمان خرید صندوق طلا زمانی است که بازار در آرامش نسبی به‌سر می‌برد اما انتظارات تورمی در آینده وجود دارد.
ساعت معامله صندوق طلا
اشاره کردیم که صندوق‌های طلا از نوع صندوق قابل‌معامله یا ETF هستند؛ بنابراین خریدوفروش واحدهای آن‌ها مانند معاملات آنلاین از طریق پنل معاملاتی آنلاین کارگزاری‌ها، انجام می‌شود. زمان معاملات صندوق طلا شنبه تا پنج‌شنبه از ساعت ۱۲:۰۰ ظهر تا ۱۸:۰۰ بعدازظهر است. شما می‌توانید در این بازه زمانی، واحدهای این صندوق‌ها را خرید و فروش کنید.
محاسبه سود صندوق طلا
برای محاسبه سود صندوق طلا کافی است تغییرات قیمت واحد صندوق را در بازه زمانی موردنظر بررسی کنید. برای مثال: اگر واحد صندوق را ۲۰۰,۰۰۰ تومان خریده باشید و امروز ۲۴۰,۰۰۰ تومان باشد، سود شما ۲۰٪ خواهد بود. توجه داشته باشید صندوق‌های طلا به‌طور صدر در صدری تحت‌تاثیر رشد قیمت سکه و دلار هستند؛ بنابراین اگر قیمت سکه یا دلار افزایش یابد، ارزش صندوق نیز بالا می‌رود.
آیا خرید صندوق طلا بهترین سرمایه‌گذاری است؟
خوب مسلما هیچ سرمایه‌گذاری ۱۰۰٪ ایده‌آلی وجود ندارد. در این روش سرمایه‌گذاری هم بخشی از سرمایه‌گذاران کارمزد صندوق طلا را منطقی نمی‌دانند (کارمزد مدیریت و خریدوفروش). هرچند اشاره کردیم که این کارمزد به‌نسبت اجرت طلای فیزیکی به‌مراتب پایین‌تر است. اما بخشی از سرمایه‌گذاران معتقدند در خرید طلای فیزیکی به‌دلیل مالکیت کامل روی دارایی، سرمایه‌گذاری عاقلانه‌تر است.
از طرفی دیگر قیمت واحدهای صندوق طلا، انطباق کامل با قیمت بازار طلا را ندارد و برخی هم این مسئله را یک چالش در خرید صندوق طلا می‌دانند. برخلاف صندوق‌های درآمد ثابت دارایی سرمایه‌گذار در صندوق طلا با نوسانات اقتصادی دچار نوسان می‌شود و ثابت نیست (مدیر صندوق با ترکیب دارایی مناسب سعی در کاهش ریسک دارد). همچین برخلاف صندوق‌های درآمد ثابت، سرمایه‌گذار با خرید صندوق طلا، سود ثابت دوره‌ای دریافت نمی‌کند. هرچند به معایب صندوق سرمایه‌گذاری طلا اشاره کردیم، اما در مجموع مزایای صندوق طلا نسبت به معایب آن بسیار بیشتر است.
نحوه خرید صندوق طلا
- ثبت‌نام و احراز هویت در سامانه سجام
- دریافت کد بورسی
- ورود به سامانه معاملات آنلاین کارگزاری
- جستجوی نماد صندوق موردنظر (مثل زرفام)
- ثبت سفارش خرید واحدهای صندوق
- پرداخت مبلغ سرمایه‌گذاری
- اضافه شدن واحدهای خریداری شده به پرتفوی
صندوق سرمایه‌گذاری طلا مسیر سرمایه‌گذاری در بازار این فلز گران‌بها را تسهیل کرد. شما با خرید صندوق طلا می‌توانید از نوسانات این بازار سود بگیرید و دارایی‌های خود را در برابر رشد تورم حفظ کنید. اشاره کردیم که کارمزد منطقی، امنیت دارایی، نقدشوندگی بالا، سهولت خریدوفروش، امکان سرمایه‌گذاری با پول کم و شفافیت سرمایه‌گذاری، مواردی‌اند که صندوق سرمایه‌گذاری طلا را در سال‌های اخیر به یک منبع سرمایه‌گذاری محبوب تبدیل کرده‌اند. بنابراین اگر به‌دنبال راهی برای حفظ ارزش سرمایه خود در برابر تورم و نوسانات بازار هستید، قطعا خرید صندوق طلا یکی از بهترین انتخاب‌های شما خواهد بود.
این صندوق‌ها بیشتر از همه مناسب کسانی هستند که نگران نگهداری از طلای فزیکی هستند، دانش و تخصص کافی برای کسب سود از نوسانات بازارهای مالی را ندارند، با نقدینگی کم می‌خواهند وارد بازار طلا شوند و از همه مهم‌تر بازه طولانی مدت برای سرمایه‌گذاری در طلا در نظر گرفته‌اند. اگر از این دسته افراد هستید می‌توانید از میان لیست صندوق‌های معتبر، با توجه به معیارهایی مثل نقدشوندگی، عملکرد صندوق و تیم مدیریت، بهترین صندوق طلا را انتخاب کرده و وارد این سرمایه‌گذاری ارزشمند شوید.