تصمیمات سرمایه‌گذاران تاثیر زیادی روی معاملات آنها دارد. همه بازارهای مالی دچار نوسان و فراز و نشیب می‌شوند؛ سرمایه‌گذاری در این میدان پیروز است که بتواند بهترین تصمیم را در برهه‌های زمانی خاص بگیرد. تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران تاثیر به‌سزایی در تصمیمات آنها دارد. تیپ شخصیتی می‌تواند نتیجه سرمایه‌گذاری را برای سرمایه‌گذار تغییر دهد و در نتیجه روی روند بازار تاثیر مستقیم دارد.
انواع تیپهای شخصیتی سرمایه‌گذاران
روانشناسان، سرمایه‌گذاران بازارهای مختلف مالی را با توجه به‌نوع رفتارشان در آغاز سرمایه‌گذاری و طول سرمایه‌گذاری و همچنین هنگام نوسانات شدید بازار مورد بررسی قرار داده‌‌اند. در طی این تحقیق شش تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران بیشتر از سایر تیپ‌ها روی بازارهای سرمایه تاثیر گذار بوده است.
آرمان‌گرا، عمل‌گرا، شکل‌گرا، آمیزگر، برون‌فکن و واقع‌بین، نام‌هایی هستند که برای این تیپهای شخصیتی انتخاب شده‌اند؛ پس بیایید آنها را بررسی کنیم.
سرمایه‌گذار آرمان‌گرا
افرادی که تیپ شخصیتی آرمان‌گرا (Idealist) دارند در رابطه با استعدادهای تجاری خود بیش از حد مطمئن‌اند و اعتماد به‌نفس بالایی در این زمینه دارند. آنها همیشه نسب به بازار خوش‌بین‌اند. این افراد هرگز اطلاعاتی که با با دیدگاه مثبت خودشان از بازار سرمایه مغایرت داشته باشد را مدنظر قرار نمی دهند. آرمان‌گرا‌ها الگوهایی را در بازار دنبال می‌کنند که حقیقی نیست و زاده ذهن بیش از اندازه خوش‌بین و مثبت خودشان است. تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران آرمان‌گرا، تصور می‌کنند بهره هوشی بیشتری نسبت به سایرین دارند، بنابراین می‌توانند همیشه و در هر شرایطی سرمایه خود را در بازار کنترل کنند. این افراد بر این باورند که بر روند بازار تسلط کامل دارند. سرمایه‌گذار آرمان‌گرا هیچ‌وقت تحقیقات کامل انجام نمی‌دهد و فقط به تحلیل‌های مثبت دیگران اتکا می‌کند.
سرمایه‌گذار عمل‌گرا
سرمایه‌گذار عمل‌گرا (Pragmatic) نقطه مقابل سرمایه‌گذار آرمان‌گراست. این دسته از سرمایه‌گذاران تصویر واقع‌بینانه و حقیقی از بهره هوشی، توانایی و مهارت‌های اقتصادی و تجاری خود دارند. آنها همیشه توانایی‌های خود را با شک و تردید رصد می‌کند. عمل‌گرایان به بازار سرمایه اطمینان کامل ندارند و نوسانات و احتمالات سرمایه‌گذاری را همیشه در نظر می‌گیرند. آنها برای تایید درستی تحلیل‌های خود تحقیقات کامل می‌کنند و فقط به چند منبع عمومی اتکا ندارند.
سرمایه‌گذار شکل‌گرا
تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران شکل‌گرا (Framer)، بسترهای سرمایه‌گذاری خود را با دقت و وسواس فراوان ارزیابی و پیگیری می‌کنند. شکل‌گرایان بخش‌های کوچک و فرعی سرمایه‌گذاری را با دقت رصد می‌کنند و توجه خاصی به برنامه و مسیر کلی ندارند. آنها در تجزیه و تحلیل مشکلات مسیر یا نوسانات بازار خشک و غیر منعطف‌اند و به عوامل خارجی جریان سرمایه‌گذاری توجه چندانی ندارند. این دسته به‌جای آن‌که چندین کانال سرمایه‌گذاری پیوسته به‌هم داشته باشند؛ میزان زیادی پول نقد بدون استفاده در حساب بانکی‌شان دارند. تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران شکل‌گرا به‌طور نا‌خود آگاه با تثبیت برآوردهای خود از بازار قیمت اوراق بها‌دار را تثبیت می‌کنند.
سرمایه‌گذار آمیزگر
آمیز‌گرایان هنگام سرمایه‌گذاری تمام عوامل بیرونی بازار را در نظر می‌گیرند. آنها ابعاد مختلف سرمایه‌گذاری خود را اجزای به‌هم وابسته و تاثیر‌گذار روی یک‌دیگر می‌دانند. سرمایه‌گذار آمیز‌گرا (Integrator) درک کاملی از همبستگی عملکرد بخش‌های مختلف بازارهای مالی دارد و روند و سبد سرمایه خود را بر اساس این همبستگی تنظیم می‌کند.
سرمایه‌گذار برون‌فکن
یک سرمایه‌گذار برون‌فکن (Reflector) به‌سختی اشتباهات خود را که سبب شده در بازار متضرر شود، قبول می‌کند. این دسته حتی پس از اثبات این موضوع که مشکل و ضرر به‌خاطر تصمیم نادرست آنها به‌وجود آمده هم برای اقدام به اصلاح تصمیمات خود عجله‌ای ندارند و گاهی از آن سرباز می‌زنند. برون‌فکن از اشتباهات خود را نمی‌پذیرد و سعی می‌کند نتیجه بد را به عوامل داخلی و خارجی مختلف نسبت دهد. تیپ شخصیت سرمایه‌گذاران برون‌فکن به‌دلیل عدم پذیرش اشتباه و اینکه قبول نمی‌کنند مشکل از سوی آنها بوده نه وضعیت بازار سرمایه، خیلی دیر تصمیم می‌گیرند تا دچار تصمیم اشتباه نشوند.
سرمایه‌گذار واقع‌بین
این دسته از سرمایه‌گذاران برخلاف برون‌فکن‌‌‌ها در مواجه با پیامد تصمیمات اشتباه‌شان سخت و غیر‌منعطف نیستند. واقع‌بین‌ها پیامد اشتباهات خود را می‌پذیرند و برای حل مشکل پیش آمده همیشه آماده‌اند. آنها برای توجیه مشکل یا ضرر پیش آمده بهانه تراشی نمی‌کنند و اشخاص یا عوامل دیگر را مقصر نمی‌دانند. یک سرمایه‌گذار واقع‌بین (Realist) به‌طور کامل مسئولیت اشتباه خود را قبول می‌کند و احساس تاسف و ندامت بیش از حد در این‌باره ندارد. به‌همین خاطر هنگام تصمیم گیری‌‌ها، ترس زودتر به سراغ او نمی‌رود و در شرایطی مناسب و با ذهنی آرام تصمیم می‌گیرد.
در نهایت با بررسی شش تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران می‌توان هر یک از آنها را در مقابل دیگری یا متضاد آن دانست؛ یعنی سرمایه‌گذاران در سه دسته مقابل هم قرار می‌گیرند.
- آرمان‌گرا در مقابل عمل‌گرا
- شکل‌گرا در مقابل آمیزگر
- برون‌فکن در مقابل واقع‌بین
ویژگی شخصیتی سرمایه‌گذاران
نوعی شخصیت‌بندی دیگر نیز برای سرمایه‌گذاران حوزه‌های اقتصادی داریم. این دسته‌بندی طی پژوهشی در دانشکده بریتیش کلمبیا در کشور کانادا با نام «سرمایه‌گذار باهوش ملی» انجام شد. در این تحقیق مشخص کردند هر بخش از کشور کانادا تحت سلطه کدام نوع از تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران است. با توجه به این پژوهش دولت‌‌ها می‌توانند تا حدودی بازارهای سرمایه در بخش‌های مختلف کشور را آنالیز کنند. بر اساس این تحقیقات سرمایه‌گذاران به پنج دسته بیباک، سخت‌کوش، عجول، محتاط و هیجانی تقسیم می‌شوند.
سرمایه‌گذار بیباک
افراد بی باک در سرمایه‌گذاری بسیار انعطاف پذیرند. آنها آمادگی پذیرش هر اتفاقی در مسیر سرمایه‌گذاری را دارند و به‌طور کامل برون‌گرا هستند. افراد این دسته بیش از هر چیزی به سرمایه‌گذاری علاقه‌مندند و اکثر اوقات از یک مشاور برای اجرای امور کمک می‌گیرند. به‌طور کلی تیپ شخصیت سرمایه‌گذاران بیباک بهترین نوع رفتار سرمایه‌گذاری را دارند.
سرمایه‌گذار سخت‌کوش
سرمایه‌گذار سخت کوش نسخه درون‌گرای سرمایه‌گذار بیباک است. این افراد نیز تمام رفتارهای مناسب سرمایه‌گذاری را مانند دسته قبل می‌شناسند و آنها به اجرا درمی‌آورند. سخت‌کوش‌‌ها تمام صورت حساب‌ها و فاکتورها را به‌طور کامل مطالعه می‌کنند اما سوابق قبلی را بررسی نمی‌کنند. در رابطه با جبران خسارت‌‌ها و ضررها در دوره‌های زمانی مختلف عکس‌العملی ندارند و خواستار جبران آنها نیستند که این رفتار نکته‌ای منفی میان رفتارهای شایسته آن‌هاست.
سرمایه‌گذار عجول
تیپ شخصیت سرمایه‌گذاران عجول، کاملا سازگار با روند بازار و سرمایه‌گذاری است. سرمایه‌گذار عجول بسیار کم‌تر از سایر تیپهای شخصیتی به‌سراغ سرمایه‌گذاری مستقل می‌رود. این دسته نیز از مشاوران مالی کمک می‌گیرند اما صورت حساب‌ها و ضرر و زیان‌های خود را بررسی نمی‌کند و اهمیت چندانی به آنها نمی‌دهد. افراد این دسته قبل از شروع فعالیت خود صبور نیستند و تحقیقات کافی برای آغاز کار ندارند.
سرمایه‌گذار محتاط
تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران محتاط کاملا درون‌گراست. آنها حتی علاقه‌‌ای به یک مشورت ساده با شخصی دیگر در رابطه با اهداف و مسیر سرمایه‌گذاری خود ندارند؛ چه برسد به آن‌که از مشاوران مالی و تجاری کمک بگیرند. افراد این دسته علاقه چندانی به کسب تجربیات جدید ندارند و برای تجربه هر چیزی آماده نیستند. همچنین به‌ندرت دیده شده که محتاط‌‌ها سوابق مالی و تجاری پیشین خود را مجددا مورد‌بررسی قرار دهند.
سرمایه‌گذار هیجانی
تیپ شخصیت هیجانی تا جایی که امکان داشته باشد وارد عرصه سرمایه‌گذاری و تجارت نمی‌شود؛ اما اگر تصمیم به این کار بگیرد، هیچ‌گونه مطالعه و تحقیقی در رابطه با مناسب یا نامناسب بودن حیطه فعالیت با توجه به شخصیت و سلیقه خود یا کسب اطلاعات در رابطه با سود و ضرر بازار نمی‌کند. تیپ شخصیت سرمایه‌گذاران هیجانی، همیشه بی‌گدار به آب می‌زنند. این دسته مناسب‌ترین گروه برای کلاه‌برداران‌اند و بیشتر از همه طعمه افراد سودجو می‌شوند.
تیپ شخصیت سرمایه‌گذاران چقدر مهم است؟
با این تفاسیر برای ورود به دنیای سرمایه‌گذاری علاوه‌بر کسب دانش شناخت از بازارهای مالی و روش‌های تحلیلی، شناخت شخصیت سرمایه‌گذاری شما نیز مهم است. زیرا همان‌طور که اشاره کردیم تیپ شخصیتی سرمایه‌گذاران علاوه‌بر اینکه بر میزان سود و زیان آنها تاثیر می‌گذارد، می‌تواند روند بازار را نیز تغییر دهد. همچنین با شناخت شخصیت سرمایه‌گذاری خود، می‌توانید روی تصمیم‌گیری‌هایتان دقیق‌تر شوید و میزان آستانه تحمل خود در برابر ریسک و ضرر را دریابید؛ این اطلاعات قطعا به‌شما در رسیدن به نیجه بهتری در سرمایه‌گذاری‌ها کمک خواهد کرد.
حالا فکر می‌کنید در کدام دسته سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرید؟