نوسان چاشنی اصلی همه بازارهای مالی است. شرایط فضای سرمایه‌گذاری هیچ‌وقت در طولانی‌مدت ثابت نیست. بنابراین اگر تحلیل داده و دقت، پایه اصلی معاملات نباشند، معامله‌گران متضرر خواهند شد. یکی از تله‌هایی که در نوسانات بازار اغلب شاهد آن هستیم تله گاوی (Bull Trap)، نام دارد. تله گاوی موقعیتی است که معامله‌گر تصور می‌کند شرایط نزولی قیمت یک دارایی تمام شده و با این تصور وارد پوزیشن جدید می‌شود.
تله گاوی چیست؟
تله گاوی شرایطی است که قیمت یک دارایی در یک بازه زمانی (شاید طولانی) نزولی بوده و ناگهان روند آن تغییر می‌کند و صعودی می‌شود. این روند کوتاه‌مدت است اما معامله‌گران تازه‌کار یا مبتدی با تصور اینکه روند نزولی پایان یافته، وارد پوزیشنهای لانگ (Long) یا خرید می‌شوند. به این تله «الگوی شلاقی» هم می‌گویند و یکی از مشکلات استراتژی‌های تکنیکال است. برخی تحلیلگران به این شرایط «جهش گربه مرده» (Dead Cat Bounce) نیز می‌گویند؛ زیرا بازگشت روند یا به اصطلاح رایج‌تر ریکاوری نمودار، خیلی سریع انجام می‌شود.
درواقع این افراد شروع روند صعودی را اشتباه حدس زده‌اند؛ روند نزولی همچنان ادامه داشته و شرایط صعودی کوتاه‌مدت و مقطعی بوده است. عموما بعد از اینکه در شرایط نزولی به‌طور موقت روند صعودی شده و مقاومت می‌شکند، افت قیمت بعد از آن شدید خواهد بود. پس گیر افتادن در این تله می‌تواند ضرر زیادی برای معامله‌گران تازه‌کار به‌همراه داشته باشد.
تله گاوی چگونه به‌وجود می‌آید؟
سیگنال اشتباه تحلیل تکنیکال عمده‌ترین دلیل ایجاد این تله است. همچنین احساس امنیت کاذب در معامله‌گران و عدم اطلاعات کافی آن‌ها از بازار و انتشار اخبار یا تحلیل‌های نادرست پیرامون یک دارایی می‌تواند باعث ایجاد تله خرسی شود. اما بیایید تکنیکال‌تر به موضوع بپردازیم.
تصور کنید مدتی نوسانات یک دارایی را تحت نظر داشته‌اید؛ بعد از مدتی متوجه تثبیت قیمت افقی (Sideways) آن می‌شوید. به این محدوده تثبیت در اصطلاح «رنج» (Range) می‌گویند. در محدوده رنج خرس‌ها (نماد روند نزولی در بازار) و گاو‌های بازار (نماد روند صعودی در بازار) وارد مبارزه می‌شوند. آن‌ها قیمت را به جهت مخالف شرایط خود سوق می‌دهند. گاوها برای افزایش و خرس‌ها برای کاهش نرخ دارایی تلاش می‌کنند. در این مبارزه گاهی خرس‌ها برای مدتی کوتاه پیروز شده و قیمت دارایی به پایین‌ترین سطح می‌رسد. اما گاوها دست از تلاش برنمی‌دارند و با ادامه تلاش آن‌ها، نرخ دارایی به‌طور موقتی صعودی می‌شود. قله ایجاد شده و سطح مقاومت می‌شکند.
اینجا نقطه تله گاوی است. متاسفانه بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار در این شرایط با سودای کسب سود از روند صعودی، پوزیشن باز کرده و دچار ضررهای سنگین می‌شوند. در یک عبارت کلی شکسته شدن نادرست روند تثبیت قیمت، این تله را به‌وجود میاورد.
تفاوت تله گاوی و خرسی
تله خرسی روند معکوس تله گاوی است. در این شرایط وقتی یک دارایی روند صعودی دارد در بازه‌ای کوتاه روند نزولی می‌گیرد. معامله‌گرانی که بدون توجه به سایر نشانه‌ها و فقط بر اساس نزولی شدن نمودار پوزیشن باز می‌کنند، متضرر می‌شوند.
چطور گرفتار تله گاوی نشویم؟
- وقتی مقاومت یک دارایی شکسته شد به حجم معاملات توجه کنیم. این حجم باید از میانگین حجم کندل‌های قبلی بیشتر باشد.
- از کندل استیک (نمودار نمایش قیمت دارایی در بازه‌های مختلف) استفاده کنیم.
- به ایجاد الگوهای شمعی غیرقطعی مثل ستاره دوجی، توجه داشته باشیم.
- از حد ضرر (Stop Loss) استفاده کنیم. استفاده از این ترفند باعث می‌شود پوزیشن تحت‌تاثیر شرایط بازار قرار نگیرد.
- به‌دنبال کندل‌های گاوی باشیم.
- از نمودارهای قیمت دارایی ، تاییدیه دریافت کنیم.
- از شاخص RSI (شاخص قدرت نسبی) استفاده کنیم. این شاخص به معامله‌گران کمک می‌کند تشخیص دهند پوزیشنهای خرید یک دارایی حجم محدودی داشته است.
- به ایجاد کندل صعودی پرحجم پس از چند کندل معمولی یا کم حجم دقت کنیم.
- نبود مومنتوم (Momentum) در بازار نشانه ایجاد Bull Trap است (مومنتوم شرایط نزولی و صعودی بازار را مشخص می‌کند).
- به سطح قله جدید دقت کنیم؛ اگر پایین‌تر از قله قبلی باشد، مشکوک است. به این شرایط «سرزمین هیچ‌کس» می‌گویند.
اگر گرفتار تله گاوی شدیم، چکار کنیم؟
اگر گرفتار این تله در بازارهای مالی مثل بازار سهام شدیم، باید خیلی سریع پوزیشن خود را تغییر دهیم. پوزیشن لانگ را سریعا به پوزیشن شورت (Short) تغییر داده و از پوزیشن خرید خارج شویم یا اگر پوزیشن خرید تمام شده و دارایی موردنظر را خریداری کرده‌ایم، سریعا وارد پوزیشن فروش شویم.
در نهایت تله گاوی یک اشتباه از نوع تحلیل تکنیکال است که روند صعودی را نادرست تشخیص می‌دهد. کسانی که گرفتار این تله می‌شوند، عموما در سقف خرید می‌کنند و در کف ناچار به فروش هستند تا حجم ضرر را کاهش دهند. اما همان‌طور که اشاره شده تله گاوی قابل تشخیص است. بنابراین برای اینکه دچار ضرر هنگفت نشویم، همیشه باید به نشانه‌های این تله توجه داشته باشیم.